Τα αποτελέσματα της έρευνας, που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του πρωτοποριακού προγράμματος «Byz-tex-Athos», θα παρουσιαστούν σε διεθνές συμπόσιο με θέμα τη συντήρηση και αποκατάσταση έργων τέχνης καλλιτεχνικής και ιστορικής αξίας, που θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη από τις 26 ώς τις 28 Νοεμβρίου.
«Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει εξαιρετική δουλειά στο Αγιον Όρος στον τομέα της συντήρησης κτιρίων και ζωγραφικών έργων, για τα υφάσματα, όμως, ιερατικά και λειτουργικά άμφια, που φυλάσσονται στις μονές ξέρουμε ελάχιστα πράγματα. Γενικότερα άλλωστε στην Ελλάδα, σε αντίθεση με το εξωτερικό, τα υφάσματα δεν έχουν τύχει της προσοχής που τους αξίζει», λέει στον «Α» ο επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος, Ιωάννης Καραπαναγιώτης, επ. καθηγητής της Εκκλησιαστικής Ακαδημίας. Το πρόγραμμα «Byz-tex-Athos», που πραγματοποιείται από το Ιδρυμα «Ορμύλια» με τη χρηματοδότηση και την υποστήριξη του Ιδρύματος Γκετί, επικεντρώνεται στη μελέτη και συντήρηση 36 μεταβυζαντινών υφασμάτων της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρα, που χρονολογούνται από το 16ο ως τις αρχές του 20ού αιώνα.
«Στόχοι του προγράμματος, που άρχισε το 2008 και ολοκληρώνεται ως το τέλος του έτους, είναι η ανάλυση και ταυτοποίηση των βαφών που έχουν χρησιμοποιηθεί στα αντικείμενα που επιλέχθηκαν και η συμβολή στη συντήρησή τους με έμφαση στην εφαρμογή μεθόδων προληπτικής συντήρησης», εξηγεί ο κ. Καραπαναγιώτης.
Στις φυσικές χρωστικές (ζωικές και φυτικές) που ανιχνεύτηκαν στα υφάσματα συγκαταλέγονται το ερυθρόδανο ή ριζάρι, ο ράμνος ή λευκαγκαθιά, η κοχινίλη (παράγεται από έντομο) και το αιματόξυλο. Οι δύο τελευταίες αυτές χρωστικές κυκλοφορούσαν στο εμπόριο με εισαγωγές στην Ευρώπη από την Αμερική και βοήθησαν τους ερευνητές να χρονολογήσουν τα υφάσματα στα οποία βρέθηκαν στους μεταβυζαντινούς χρόνους.
Οι φυσικές χρωστικές αποδείχτηκαν ιδιαίτερα ανθεκτικές στο πέρασμα του χρόνου. Είναι ενδεικτικό, όπως επισημαίνει ο κ. Καραπαναγιώτης, ότι στις τοιχογραφίες της Θήρας, που χρονολογούνται στο 17ο αιώνα π.Χ., διασώζονται ίχνη πορφύρας, υλικό το οποίο συνέχισε να χρησιμοποιείται ώς την Αλωση. Στο Αγιον Ορος στα τέλη του 19ου αιώνα άρχισαν να χρησιμοποιούνται ημισυνθετικές χρωστικές, όπως η ροδαμίνη και το ινδικό μπλε.
Το Συμπόσιο «Εργα Τέχνης και η Επιστήμη της Συντήρησης σήμερα» διοργανώνεται στο πλαίσιο του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ «Προστασία, συντήρηση και αποκατάσταση έργων τέχνης και μηχανισμών». Τα θέματα που θα παρουσιαστούν καλύπτουν ευρύ φάσμα επιστημονικών εφαρμογών και έρευνας σε υλικά όπως το ξύλο, το χαρτί, η πέτρα, το ύφασμα και άλλα, από την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Γαλλία, την Πορτογαλία, την Αυστρία, το Βέλγιο, την Αγγλία, την Αμερική.
Η έναρξη των εργασιών θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή (11.00), στην Εκκλησιαστική Ακαδημία Θεσσαλονίκης (Πλαστήρα 65, Πυλαία). Οι εργασίες στις 27 Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθούν στην Πολυτεχνική Σχολή του ΑΠΘ και στις 28 Νοεμβρίου στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.
