Ὁ Στάρετς Ἀντώνιος γιορτάζει στίς 6 Δεκεμβρίου

Τό μικρό αὐτό βιβλίο μέ τό βίο τοῦ στάρετς Ἀντωνίου δέν εἶναι ἕνα ἔργο φαντασίας οὔτε ἕνα εὐσεβές μυθιστόρημα. Εἶναι μιά ἀληθινή ἱστορία ἑνός συγχρόνου «ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ». Ὁ στάρετς Ἀντώνιος (ἱεροδιάκονος Ἀλέξιος) ὑπῆρξε χαρισματική μορφή. Ἔζησε σέ μιά πολύ δύσκολη γιά τήν Ἐκκλησία περίοδο, ὅπου ἡ ἀθεϊστική λαίλαπα θέλησε νά γκρεμίσει τήν Ἐκκλησία καί νά διαλύσει τό σύνδεσμο τοῦ ρωσικοῦ λαοῦ μέ τήν Ὀρθόδοξη παράδοση. Ἀναρίθμητο πλῆθος λαϊκῶν, μοναχῶν καί κληρικῶν
βρέθηκε στίς φυλακές καί στά φρικτά στρατόπεδα τοῦ Γκουλάγκ. Ἀναβίωσαν οἱ πρωτοχριστιανικοί χρόνοι τῶν διωγμῶν καί ἀναδείχτηκαν οἱ νέοι μάρτυρες καί ὁμολογητές.

Ὁ στάρετς Ἀντώνιος δοκίμασε ὅλη τή φρίκη ἑνός καθεστῶτος χωρίς Θεό. Ὁ πατέρας του ἐκτελέστηκε θέλοντας νά μείνει πιστός στήν Ὀρθόδοξη πίστη. Ὁ ἴδιος ἔζησε ὅλη σχεδόν τή ζωή του ὡς καταδιωγμένος καὶ περιπλανώμενος. Στή δεκαετία τοῦ ’30 γεύθηκε τήν πικρή ἐμπειρία τῆς φυλακῆς, τῶν στρατοπέδων, τῆς ἐξορίας. Ἐπανειλημμένα βασανίστηκε, ἔφτασε πολλές φορές ὥς τό κατώφλι τοῦ θανάτου καί διασώθηκε ὡς ἐκ θαύματος. Οἱ δήμιοί του τόν ἀνέβασαν ἀκόμη καί στήν ἠλεκτρική καρέκλα. Ὁ Κύριος τῆς ζωῆς καί τοῦ θανάτου δέν ἐπέτρεψε νά πραγματοποιηθοῦν τά σχέδιά τους. Ὁ π. Ἀντώνιος ἐπέζησε. Ἔχασε ὅμως τό φῶς του. Μιά νέα ἀπόπειρα νά τόν ἐκτελέσουν ἔγινε ἀνέλπιστα ἡ αἰ­τία νά ἀπελευθερωθεῖ. Ἔγινε ἕνας περιπλανώμενος μοναχός, ἕνας τυφλός ὁδοιπόρος τοῦ Θεοῦ. Οἱ ἀποστάσεις πού διήνυσε στήν ἀχανῆ τότε Σοβιετική Ἕνωση ἦταν ἀπίστευτες. Μυστικά καί ἀθόρυβα, ὡς «αὔρα λεπτή», στάθηκε γιά πολλούς ἀνθρώπους ὁ σοφός καθοδηγητής, ὁ πνευματικός πατέρας, στηρίζοντας, ἐνισχύοντας, παρηγορώντας, θεραπεύοντας. Οἱ ἄνθρωποι ὄντας τότε «ἐκλελυμένοι καὶ ἐρ­ριμμένοι ὡς πρόβατα μὴ ἔχοντα ποιμένα» (Ματθ. 9, 36) βρῆκαν στό πρόσωπό του ἕναν ἀληθινό ἄν­θρωπο τοῦ Θεοῦ, ἕναν συνεχιστή τῆς μεγάλης παράδοσης τῶν στάρτσι τῆς Ρωσίας.

Τό 1994 ὁ μέχρι τότε ἱεροδιάκονος Ἀλέξιος δέ­χθηκε τό μέγα ἀγγελικό σχῆμα καί ὡς μεγαλόσχημος ἔλαβε τό ὄνομα Ἀντώνιος. Λίγους μῆνες μετά τήν κουρά του ἀνεχώρησε γιά τήν οὐράνια πατρίδα, «ἔνθα οὐκ ἔστι πόνος, οὐ λύπη, οὐ στεναγμός». Τό μαρτυρικό σῶμα του ἀναπαύεται στήν Ἱερά Μονή Ἁ­γίας Αἰκατερίνης κοντά στή Μόσχα, σύμφωνα μέ τή δική του ἐπιθυμία.

Ἡ ὅλη περιπετειώδης ζωή του προκαλεῖ τό θαυ­μασμό καί τήν ἔκπληξη. Ἰδιαίτερα στό σημερινό μοντέρνο, στοχαστικό καί ὀρθολογιστή ἄνθρωπο, πού ὅλα τά περνάει ἀπό τό κόσκινο τῆς λογικῆς καί μόνο, ὁ βίος τοῦ στάρετς Ἀντώνιου ἀποτελεῖ «σημεῖον ἀντιλεγόμενον». Βεβαίως δέν καταργοῦμε τή λογική πού εἶναι δῶρο Θεοῦ, ἀλλά ἀπό μόνη της δέν εἶναι ὁ πλέον κατάλληλος δρόμος κατανόησης τῶν μυστηρίων τοῦ Θεοῦ. Μήπως καί ὅλο τό μυστήριο τῆς θείας οἰκονομίας δέν εἶναι «σημεῖον ἀντιλεγόμενον» καί «σκάνδαλον»; Ἴσως ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ δίνει κάποια ἀπάντηση: «Ἐξομολογοῦμαί σοι, Πάτερ, Κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ὅτι ἀπέκρυψας ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν καὶ ἀπεκάλυψας αὐτὰ νηπίοις» (Ματθ. 11, 25).

Ἡ βιογραφία τοῦ στάρετς Ἀντωνίου κυκλοφόρησε τό 2009 ἀπό τήν Ἱερά Μονή Ἁγίας Αἰκατερίνης Μόσχας. Γι’ αὐτό καί θεωροῦμε χρέος μας νά ἐκφράσουμε τίς πολλές εὐχαριστίες μας στόν θεοφιλέστατο Ἐπίσκοπο Βίντνοβγιε κ. Τύχωνα, Ἡγούμενο τῆς Ἱερᾶς Μονῆς, γιά τήν ὁλοπρόθυμη χορήγηση τῆς ἄδειας νά κυκλοφορήσουμε τήν ἔκδοση αὐτή στήν ἑλληνική γλώσσα. Εὐχαριστίες ἐπίσης ὀφείλονται στήν κ. Να­ταλία Νικολάου γιά τόν κόπο τῆς μετάφρασης καί γενικῶς ὅσους συνέβαλαν στήν ἔκδοση.

Νά σημειώσουμε, τέλος, ὅτι στό ἀρχικό κείμενο ἔγιναν οἱ ἀπαραίτητες διασκευές καί ἐπεμβάσεις, ἐνῶ προστέθηκαν κάποιες σημειώσεις ἤ σχολιασμοί, ὥστε ὁ Ἔλληνας ἀναγνώστης νά κατανοήσει καλύτερα τίς συνθῆκες καί τό κλίμα τῆς ἐποχῆς.

Ἀρχιμ. Νεκτάριος

Ἱερά Μονή Σαγματᾶ.

11 Φεβρουαρίου 2012, μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Βλασίου καί σύναξις πάντων τῶν Ρώσων Νεομαρτύρων.

Το βιβλίο 

«ΣΤΑΡΕΤΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ" 

κυκλοφορείται 

από τις εκδόσεις «ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ».

(τηλ.: 210 9310605).