Νέας Σμύρνης στόν Ἱ ερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου (Παναγίτσα), στό Παλαιό Φάληρο.
Ἡ Σύναξη ξεκίνησε στίς 6.00 μ.μ. μέ τήν κατανυκτική Ἀκολουθία τοῦ Με γάλου Ἀ πο δεί πνου. Ἐν συ νε χεί ᾳ, ἐντός τοῦ χώρου τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ, ὁ Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Συμεών παρουσίασε τόν εἰ ση γη τή, τόν Ἐλλογιμώτατο ὁμότιμο Καθηγητή τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κ. Ἀλέξανδρο Σταυρόπουλο, μέλος ἐνεργό τῆς Ἱ. Μητρ. Ν. Σμύρνης καί ἰδιαίτερα ἐνορίτης στήν Ἐνορία τοῦ Ἁγίου Ἀλεξάνδρου Π. Φαλήρου, ὁ ὁποῖος ἀνέπτυξε τό θέ μα «Ο ΚΑΤΗΧΗΤΗΣ ΩΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ: ΠΑΤΕΡΑΣ Ή ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ ΑΔΕΛΦΟΣ;».
Ὁ κ. Καθηγητής προσπάθησε μέ πολύ παραστατικό καί βιωματικό τρόπο νά σκιαγραφήσει τήν εἰκόνα τοῦ Κα τη χη τῆ καί τήν πατρική λειτουργία του.
Ξεκινώντας ἀπό τό λόγο τοῦ ἀποστόλου Παύλου, «ἐάν γάρ μυρίους παιδαγωγούς ἔχητε ἐν Χριστῷ, ἀλλ’ οὐ πολλούς πατέρας» (Α΄ Κορ. 4,15), ἐκεῖνος πρῶτος διαχωρίζει τίς δύο καταστάσεις καί προτιμάει τόν χαρακτηρισμό τοῦ πατέρα. Οἱ παιδαγωγοί καί οἱ δάσκαλοι ἔρχονται μετά, ὅπως τό τέκνο του ὁ Τιμόθεος.
Στόν Τιμόθεο ὁ ἀπ. Παῦλος συνιστᾶ νά διδάσκει, λέγοντάς του: «Κανείς νά μή σέ καταφρονεῖ πού εἶσαι ἀκόμη νέος. Ἀντίθετα, νά γίνεις ὑπόδειγμα γιά τούς πιστούς μέ τό λόγο, μέ τή συμπεριφορά σου, μέ τήν ἀγάπη, μέ τήν πνευματική ζωή, μέ τήν πίστη, μέ τήν ἁγνότητα» (Α΄ Τιμ. 4,12). Κατά παρόμοιo τρόπο ὁ Κατηχητής μπορεῖ νά λειτουργήσει ὡς μεγαλύτερος ἀδελφός τῶν παιδιῶν, ὄχι τοῦ παρεξηγημένου «μεγάλου ἀδελφοῦ». Ἀδελφός πρωτότοκος εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός μέ τόν Θεό Πατέρα (Ρωμ. 8,29· Κολ. 1,15 κ.ἀ.). Ὑπ’ αὐτή τήν ἔννοια ὁ Κατηχητής, -τρια, λειτουργεῖ ὡς ὁδηγητής, -τρια, ὅπως καί ἡ Παναγία ὡς ὁδηγήτρια δεικνύει τόν Χριστό.
Ἐν συνεχείᾳ ὁ Καθηγ. κ. Σταυρόπουλος τόνισε τά ἑξῆς πρωτότυπα σημεῖα:
Οἱ σχέσεις πού σήμερα ἀναπτύσσονται εἶναι συχνά δικτυακές (μέσω τοῦ διαδικτύου) καί ὁ Κατηχητής λειτουργεῖ ὡς πορθμέας στούς κόμβους αὐτούς γιά νά ὁδηγήσει τό παιδί στόν «πολιτισμό τῆς ἀγάπης» (συμβουλευτική ὁμηλίκων).
Ἡ στάση τοῦ Κατηχητῆ, σύμφωνα μέ τό Α΄ Κορ. 13, ὀφείλει νά εἶναι στάση κατανόησης, ἀνεκτικότητας, ἀποδοχῆς τοῦ ἄλλου, μέ μία φράση, «στάση φιλοξενίας» ὅπως προτείνει ὁ κ. Καθηγητής. Μέ ἄλλα λόγια, στάση ὑποδοχῆς καί ἀγάπης, πού ἐπιτυγχάνεται μέ τή μετάθεση, περιχώρηση τοῦ Κατηχητῆ στή θέση τοῦ παιδιοῦ: Ὅλους τούς φιλοξενοῦμε.
Ὁ Κατηχητής ἐπίσης ὀφείλει νά ζήσει τήν ὀρθόδοξη πνευματική ζωή. Νά διακρίνεται γιά τή φρονιμάδα καί τήν ἀκεραιότητά του, καί κυρίως γιά τήν ὀρθή κατανόηση τῆς Καινῆς Διαθήκης (κατά τό Πράξ. 8,30). Νά ἀναζητᾶ κάθε φορά τήν ἀλήθεια ἐπικαιροποιημένη, τή στιγμή ἐκείνη (κι ὄχι γενικά) καί νά διακρίνεται γιά πνεῦμα μαθητείας.
Τήν εἰκόνα τοῦ Κατηχητῆ ὡς πατέρα ὁ κ. Ἀλ. Σταυρόπουλος θεμελίωσε ἐπάνω στήν πατρότητα τοῦ Θεοῦ Πατέρα, τοῦ Πατέρα τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, «ἐξ οὗ πᾶσα πατριά ἐν οὐρανοῖς καί ἐπί τῆς γῆς ὀνομάζεται» (Ἐφεσ. 3,15). Αὐτή ἀποτελεῖ τή μόνη ἀναφορά γιά ὅποιον θά λειτουργήσει ὡς πατέρας. Καί πατρική λειτουργία ἀποκαλεῖται εἴτε ἡ πατρική ἐξουσία εἴτε ἡ γονεϊκή μέριμνα, σέ πιό μοντέρνα γλώσσα.
Ὡστόσο, ἡ κοινωνία σήμερα ἀμφισβητεῖ τήν πατρότητα· πολλοί ἰσχυρίζονται ὅτι ζοῦμε σέ μιά vaterlose Gesellschaft, δηλαδή σέ μιά κοινωνία χωρίς πατέρες. Σ’ αὐτό συνηγορεῖ ἡ «προδοσία τῶν πατέρων», δηλαδή ὅταν ὁ πατέρας ἀρνεῖται νά ἀναλάβει τό ρόλο του καί συχνά παραπέμπει τό παιδί στή μητέρα.
Σήμερα, λοιπόν, παρατηροῦμε τρεῖς στάσεις τοῦ παιδιοῦ σχετικά μέ τήν πατρική λειτουργία:
α) Στάση ἀπαισιόδοξη, ὅταν τό παιδί δέν ἔλαβε τήν πατρική μέριμνα.
β) Στάση αἰσιόδοξη, ὅταν τό παιδί ἔλαβε τήν πατρική μέριμνα.
γ) Στάση ἀδιάφορη, ὅταν τό παιδί βρέθηκε σέ ἐγκατάλειψη, ἀπόρριψη.
Ὁλοκληρώνοντας τήν Ὁμιλία του πρός τούς Κα τη χη τές καί τίς Κα τη χή τριες τῶν Ἐ νο ρι ῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως καί στούς Πανοσιολογιωτάτους καί Αἰδεσιμολογιωτάτους Ἐφημερίους Ὑπευθύνους Νεότητας, ὁ Ἐλλογιμώτατος ὁμότιμος Καθηγητής κ. Ἀλέξανδρος Σταυρόπουλος τόνισε τήν ἀνάγκη πού ὑπάρχει σήμερα, νά δείξουμε μιά ρεαλιστική στάση στό πρόβλημα πού ὑφίσταται. Ἡ μεγάλη εὐθύνη πού ἔχουν σήμερα οἱ Κατηχητές πρός τά νέα παιδιά εἶναι τό ἑξῆς: «Δεῖξον ἡμῖν τόν πατέρα» (Ἰωάν. 14,8).
Μετά τήν ὁλοκλήρωση τῆς Ὁμιλίας, ἀκολούθησε γό νι μος καί ἐ ποι κο δο μη τι κός δι ά λογος, πού ὁ κ. Ἀλ. Σταυρόπουλος ἔδωσε ἐμπνευσμένες ἀπαντήσεις σέ διάφορα ἐρωτήματα πού τέθηκαν ἀπό τήν κατηχητική πράξη.
Τονίστηκαν ἀπό τούς Κατηχητές καί τόν Ὁμιλητή τά ἑξῆς:
Τό παιδί σήμερα γνωρίζει πολύ νωρίς τήν κακότητα τοῦ κόσμου (βλέπει σκηνές βίας, τηλεθέαση κ.λπ.). Γι᾿ αὐτό νά μήν ὡραιοποιοῦμε τίς καταστάσεις (οἰκογενειακές κ.λπ.).
Νά μήν λησμονοῦν οἱ Κατηχητές τήν ἀρχή τῆς παραπεμπτικότητας (γιά θέματα ψυχικῆς ὑγείας).
Προβληματισμό προκαλεῖ ἡ ἰσχυρή συναισθηματική ἐξάρτηση τοῦ παιδιοῦ ἀπό τόν Κατηχητή, πού πολλές φορές δέν ὁδηγεῖ ἐν τέλει τό παιδί στόν πνευματικό πατέρα.
Τό προσωπικό καί ἐνεργό βίωμα τοῦ Κατηχητῆ εἶναι ὅ,τι συμβάλλει στή δυναμική ἐμπέδωση τῆς παιδαγωγικῆς καί πατρικῆς λειτουργίας τοῦ Κατηχητῆ.
Πάνω ἀπ’ ὅλα χρειάζεται ἀγάπη γιά τό ἔργο πού ἐπιτελεῖ ὁ Κατηχητής, συνδυασμένη μέ προσευχή καί ἐκκλησιαστική ζωή.
Τέλος, νά ἀποφεύγονται ἐπιμελῶς οἱ προσκολλήσεις καί ἐξαρτήσεις ἀπό τόν Κατηχητή, ἀλλά νά ἐφαρμόζεται ἡ ἀρχή τῆς παραπεμπτικότητας.
Ἀναχωρώντας ἀπό τή Σύναξη αὐτή, καθένας ἔλαβε ἀπό τόν Σεβασμιώτατο Ποιμενάρχη μας κ. Συμεών ὡς εὐλογία τό βιβλίο τοῦ Ὁμιλητῆ κ. Ἀλ. Σταυρόπουλου, μέ τίτλο «ΙΧΝΗΛΑΣΙΕΣ», ἐκδοθέν στή σειρά «Ἀναλόγιον κστ΄» τῆς «Εὐθύνης» (2007). Στό ἔργο αὐτό περιέχονται κείμενα Ἀνθρωπολογικά, Οἰκογενειακά - Κοινωνικά, Ἑλληνικά - Εὐρωπαϊκά, καί Πολιτιστικά.
